รักไม่จาง ที่ "บางน้อย"

บรรยากาศบ้านไม้ใน ตลาดริมคลองบางน้อย        ปัจจุบันกระแสเที่ยวตลาดน้ำกลับมาฮอตฮิตอีกครั้ง นั่นย่อมเป็นการแสดงให้เห็นว่าวิถีไทยไม่เคยจางไปจากความเป็นไทย               อย่างไรก็ตามตลาดน้ำหลายแห่งในทุกวันนี้ได้ปรับตัวปรับโฉมไปบ้าง เพื่อให้เข้ากับยุคสมัยและกระแสนิยม บางตลาดเปลี่ยนโฉมแต่งตัวมากเกินไปจนกลายเป็นทำลายวิถีและเสน่ห์แบบเดิมไป อย่างน่าเสียดาย ในขณะที่บางตลาดปรับโฉมแต่พองาม ทำให้มนต์เสน่ห์ต่างๆยังคงอยู่คู่ไปกับวิถีแห่งยุคสมัย ดังเช่น "ตลาด น้ำบางน้อย" ที่ฉันจะไปเยือนในครั้งนี้

บ้านเรือนริมน้ำวิถี ชีวิตของชาวบางน้อย        ตลาดน้ำบางน้อย ตั้งอยู่ที่ ต.กระดังงา อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อีกแห่งหนึ่งของเมืองแม่กลอง               สำหรับชุมชน"ปากคลองบางน้อย" หรือ"บางน้อย นอก" เรียกได้ว่าเป็นชุมชนริมน้ำที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของ สมุทรสงคราม ตั้งอยู่บนทำเลบริเวณจุดตัดของแม่น้ำแม่กลองกับคลองบางน้อย โดยตลาดน้ำชุมชนบางน้อยได้ปรากฏหลักฐานในพระราชหัตถเลขาของพระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ในครั้งที่ท่านเสด็จประพาสเมืองสมุทรสงครามในปี พ.ศ.2452 โดยได้ทรงกล่าวถึงสภาพคลองบางน้อยในตอนหนึ่งว่า               "…เรือล่องไปตามลำน้ำเลี้ยวเข้าคลองบางน้อยฝั่งตะวันออก คลองนี้เป็นคลองเก่าลึกและกว้างสายน้ำเชี่ยวแรง ตามลำคลองเป็นสวนหมาก มะพร้าว ผลไม้หนาแน่น มีเรือพายซื้อขายจนถึงปากคลองบางน้อย..."

ชาวบ้านนำพืชผักผล ไม้สดๆจากสวนมาให้เลือกซื้อหา        จากพระราชหัตถเลขาทำให้รู้ว่า เมื่อในอดีตชุมชนนี้เป็นศูนย์กลางการค้าทางน้ำที่สำคัญของโครงข่ายลุ่มน้ำ แม่กลอง - ท่าจีน ว่ากันว่านัดที่คลองบางน้อยเคยเป็นนัดที่คึกคักมาก มีเรือมาติดนัดทีละหลายร้อยลำ ตั้งแต่หน้าวัดเกาะแก้วเรื่อยไปตามคลองจนถึงวัดไทร โดยบริเวณด้านหน้าวัดเกาะแก้วเป็นนัดน้ำตาลที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัด สมุทรสงคราม ส่วนด้านในคลองเป็นนัดกับข้าวและสินค้าทั่วไป               แม้ว่าในปัจจุบัน ชุมชนบางน้อยจะเปลี่ยนสภาพจากย่านการค้าทางน้ำที่จอแจเป็นเพียง ชุมชนอยู่อาศัยที่เงียบสงบ ซึ่งเป็นผลจากการก่อสร้างถนนที่ทำให้ความเจริญย้ายจากลำคลองสู่ริมถนนเมื่อ ประมาณ 30 ปี ที่ผ่านมา หากแต่ชุมชนแห่งนี้ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของมรดกทางวัฒนธรรมชุมชนริมน้ำดั้ง เดิมไว้ได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการตั้งถิ่นฐาน สถาปัตยกรรม วิถีชีวิต ตลอดจนสภาพแวดล้อมคลองและสวน ผลไม้ที่อุดมสมบูรณ์ ซึ่งมีคุณค่าควรแก่การอนุรักษ์และศึกษาเยี่ยมชมอย่างยิ่ง

ร้านค้าแฝงตัวอยู่ใน ห้องแถวไม้โบราณอย่างกลมกลืน        ด้วยความรุ่งเรื่องในอดีต ที่เรียงร้อยกับวิถีชาวบ้านริมคลองสืบเนื่องมาจนปัจจุบัน ทางจังหวัด ชุมชน และเทศบาลตำบลกระดังงา จึงได้ฟื้นฟูเปิดตลาดขึ้นอย่างเป็นทางการอีกครั้ง เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ.2552 ที่ผ่านมา โดยมุ่งเน้นให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เพื่อรักษาสภาพทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของพื้นที่ และรักษาขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรมอันดีงามของชาวบางน้อยให้คงไว้ถึงลูกหลาน               ทำให้ตลาดน้ำเก่าแก่ที่มีอายุกว่า 100 ปี ที่เคยถูกลืมเลือนมานานหลายสิบปีก็ได้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ซึ่งเมื่อไปถึง นอกจากฉันจะได้ชมห้องแถวไม้โบราณๆ ที่ตั้งทอดยาวอยู่ริมโค้งน้ำท่ามกลางบรรยากาศที่สวยงามแล้ว ตลาดน้ำคลองบางน้อยยังมีสิ่งที่น่าสนใจ อีกมากมาย ตั้งแต่เพียงก้าวแรกที่ฉันเดินเข้ามาถึงตลาดน้ำบางน้อยแห่งนี้ ก็ถูกต้อนรับด้วยพ่อค้าแม่ขายที่นำผลไม้สดๆตามฤดูกาลจากสวนมาวางขาย เช่น กล้วย มะพร้าว ส้มโอ รวมถึงพืชผักอื่นๆด้วย

พืชผลทางการเกษตรสดๆ จากสวน        จากนั้นที่พลาดไม่ได้ก็คือป้ายตลาดน้ำบางน้อย ซึ่งเท่าที่ฉันสังเกตดูเห็นว่า ส่วนใหญ่แล้วคนที่มาเยือนตลาดน้ำแห่งนี้จะต้องมาแชะ..แชะ คู่กับป้ายนี้กันตลอด สงสัยจะเพื่อยืนยันให้รู้ว่าที่นี่คือตลาดน้ำบางน้อยกระมัง เห็นหลายต่อหลายกลุ่มถ่ายรูปกันอย่างสนุกสนาน ฉันจึงขอเก็บภาพป้ายนี้กับเขาบ้างตามกระแส               ได้ภาพเป็นที่พอใจแล้ว ฉันเดินต่อไปตามทางเดินที่พารัดเลาะริมแม่น้ำและเลี้ยวเข้าไปตามคลองคล้ายๆ กับตลาดอัมพวา และก็ได้มาเจอกับ "พิพิธภัณฑ์บ้านไหพันใบ" ภายในจัดแสดงของโบราณนานาชนิดเช่น ไห ที่ได้มาจากการเก็บสะสมของเจ้าของบ้านเอง โอ่ง จาน ชาม และของเก่ามากมาย บอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตของผู้คนในช่วงสมัยอยุธยาจนถึงรัตนโกสินทร์

บรรยากาศตลาดน้ำบาง น้อย        จากนั้นระหว่างที่ฉันเดินเอื่อยๆ ลมโชยๆ สายตาก็สอดส่องมองตามสองข้างทางที่มีร้านค้าเรียงรายตั้งแต่ร้านอาหารของกิน ร้านผลหมากรากไม้ ร้านของที่ระลึกมากมาย ร้านโชว์ห่วย และก็มาเจอะเจอกับ "ร้าน บางน้อยคอยรัก" อีกหนึ่งร้านที่ตกแต่งได้บรรยากาศน่ารักสบายๆ               ภายในร้านขายของที่ระลึก เสื้อผ้า กระเป๋าแฮนด์เมด โปสการ์ด สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการส่งโปสการ์ด ก็สามารถหาซื้อพร้อมทั้งนั่งชิลล์ๆ ริมน้ำ จิบน้ำ จิบกาแฟ แล้วค่อยๆเขียนสาธยายเรื่องต่างๆจนพอใจแล้วก็สามารถหย่อนส่งลงตู้ไปรษณีย์สี แดงได้ที่หน้าร้านเลย สะดวกสบายจริงๆ

จูงมือกันมากลับรัก ให้หวานชื่น        แถมร้านนี้ยังมีป้ายเก๋ๆที่ฮอตฮิตไม่แพ้ป้ายชื่อตลาดเลยก็คือป้ายที่ กลับรัก คู่ไหนที่ทะเลาะ โกรธ เคือง งอน กันล่ะก็ จูงมือกันมาที่นี่ มากลับรักที่ขุ่นเคืองให้กลับมารักกันหวานชื่นดังเดิม แหม…ว่าแล้วก็อิจฉา สงสัยว่าฉันจะต้องมาอยู่ที่บางน้อยนี้เพื่อคอยรักซะแล้ว               จากร้านบางน้อยคอยรัก ฉันเดินต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งตลอดสองฟากฝั่งหันซ้ายแลขวาก็เจอกับร้านค้ามากมาย ด้านขวาเป็นร้านถาวรในห้องแถวไม้ ด้านซ้ายเป็นร้านชั่วคราวริมน้ำ ทั้งเสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย หมวกสานสารพัดแบบ ร้านขายยาโชว์ห่วย ร้านรับทำป้ายไม้น่ารักๆ ร้านเสื้อยืดที่ระลึกตลาดบางน้อย ร้านนวดไทย ร้านอาหารคาวหวาน อาทิ ร้านขนมหวานไทยๆ ร้านก๋วยเตี๋ยวหมูโบราณ ร้านกาแฟโบราณ หรือจะเป็นร้านโรตีแต้จิ๋ว ที่มีถิ่นกำเนิด ที่บางน้อยแห่งนี้

บางน้อยถิ่นกำเนิด โรตีแต้จิ๋ว        โดยโรตีแต้จิ๋วนี้มีลักษณะเป็นของหวาน ที่ใส่ถั่วลิสงคั่ว งาคั่ว น้ำตาลอ้อย แล้วห่อแบบเปาะเปี้ยด้วยแป้งข้าวเหนี่ยวที่จี่ในกะทะจนสุกแล้วเป็นแท่งกลม ยาวประมาณเกือบคืบนิ้วใส่กระทงใบตองดูน่ากิน รสชาติก็นุ่มแป้งหวานมันด้วยน้ำตาลและถั่วงา จิบคู่น้ำชาร้อนจะเข้ากันมากทีเดียว ใครที่มาถึงตลาดบางน้อยแห่งนี้แล้วห้ามพลาด

ร้านค้าเรียงรายตลอด สองข้างทาง        นอกจากนี้ หากใครมาแล้วอยากจะเที่ยวชมที่อื่นๆด้วยในบริเวณใกล้เคียงตลาดน้ำบางน้อยก็ มี วัดเกาะแก้วที่สามารถกราบไหว้พระ 3 พี่น้อง หลวงพ่อเขาตะเครา หลวงพ่อบ้านแหลม หลวงพ่อโสธรองค์จำลองกันได้ หรือจะนั่งเรือไปยังพิพิธภัณฑ์วัดไทร ชมคำภีร์โบราณพัดสาน ของสมเด็จพุทธาจารย์โตที่มอบให้หลวงปู่อ่วม อดีตเจ้าอาวาสวัดไทรสมัยเมื่อครั้งเคยมาพักที่วัดไทร และของโบราณอีกมามาย

ร้านขายเสื้อผ้าก็มี ให้จับจ่ายในตลาดบางน้อย        หรือจะไปเที่ยวที่อาสนวิหารแม่พระบังเกิด สถานที่สักการะอันศักดิ์สิทธิ์ของศริสตชนที่ใช้เวลาสร้าง 6 ปี เป็นสถาปัตยกรรมแบบโคธิคของประเทศฝรั่งเศส ภายในประดับด้วยกระจกสี แต่หากอยากกินช้อปต่ออารมณ์ตลาดน้ำก็สามารถไปแวะตลาดน้ำอัมพวาก่อน กลับบ้านได้อีกด้วย

ร้านโชว์ห่วยที่เต็ม ไปด้วยสินค้านานาชนิด        สำหรับวันหยุดสุดสัปดาห์นี้หรือวันหยุดสุดสัปดาห์ไหนๆก็ตาม ตลาดน้ำบางน้อยยังคงทอดเสน่ห์คอยให้นักท่องเที่ยวเดินทางมาเยี่ยมเยือนกัน ตามที่หัวใจปรารถนา

ของที่ระลึกเก๋ๆ สัญชาติบางน้อย        * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *               ตลาดน้ำบางน้อย ตั้งอยู่ที่ต.กระดังงา อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เปิดทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลาประมาณ 09.00-15.00 น. การเดินทางจากกรุงเทพฯ ขับรถตรงมาตามทางที่มาจ. สมุทรสาคร แต่ไม่ต้องเข้าตัวเมืองสมุทรสาคร ให้ขับตรงต่อมาที่สมุทรสงครามเข้าทางเดียวกับตลาดน้ำอัมพวา แล้วขับเลยตลาดน้ำอัมพวาไปอีกประมาณ 4 กิโลเมตร ก็จะถึงตลาดน้ำบางน้อย สามารถจอดรถได้ที่วัดเกาะแก้ว สอบถามเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานเทศบาลตำบลกระดังงา โทร.0-3476-1537 ต่อ 105